Economische ontwikkelingen
Stagnerende economische groei door blijvende onzekerheden
In het laatste kwartaal van 2025 was de wereldeconomie zoekende naar een nieuw evenwicht na alle schokken eerder in het jaar. Wereldwijd nam het groeitempo af, maar van een duidelijke terugval is vooralsnog geen sprake. Begrotingsproblemen in Europa, aanhoudende geopolitieke spanningen en de doorwerking van importtarieven zorgden echter nog steeds voor een voorzichtige houding bij bedrijven en beleggers. De laatste maanden van 2025 werden hiermee gekenmerkt door een fragiel evenwicht, waarin stabiliteit en onzekerheid elkaar afwisselden.
Opvallend daarbij was het contrast met de Verenigde Staten. Eind december werd bekend dat de Amerikaanse economie in het derde kwartaal van 2025 een onverwacht sterke groei liet zien van 4,3%, waar economen rekenden op 3,2%. Deze groei werd vooral gedragen door een veerkrachtige consument, hogere overheidsuitgaven en stevige bedrijfsinvesteringen. Hoewel dit cijfer deels werd beïnvloed door tijdelijke factoren, tekent het ook de robuustheid van de Amerikaanse economie.
Tegen deze achtergrond bleef de wereldeconomie ook groeien, zij het in een lager tempo dan het langjarig gemiddelde. Volgens de meest recente schattingen van de Wereldbank en het IMF komt de mondiale groei in 2025 uit op ongeveer 2,7%. Voor 2026 wordt een vergelijkbaar groeipercentage voorzien. Het is de verwachting dat dit blijft zo lang de consument geld blijft uitgeven en bedrijven blijven investeren. Hierbij zal duidelijk en voorspelbaar handelsbeleid een cruciale rol spelen.
Geopolitiek als structurele factor
Geopolitieke ontwikkelingen bleven ook in het vierde kwartaal een structurele rol spelen. De spanningen tussen de Verenigde Staten en China leidden niet tot acute schokken, maar wel tot verdere herstructurering van handelsstromen en productieketens. Aziatische exporteurs richtten zich steeds nadrukkelijker op Europa, wat de concurrentiedruk voor Europese bedrijven vergrootte.
Daarnaast bleef de oorlog in Oekraïne een belangrijke bron van onzekerheid. Hoewel het conflict in 2025 minder invloed had op financiële markten dan in eerdere jaren, bleef de impact voelbaar. Met name op het gebied van energievoorziening, defensie-uitgaven en overheidsfinanciën drukt de oorlog op Europese economieën. De hogere structurele defensie-uitgaven en de noodzaak om energievoorziening verder te diversifiëren zorgden voor extra investeringsdruk, maar tegelijkertijd ook voor nieuwe impulsen en mogelijkheden.
Verenigde Staten ervaren tijdelijke verstoringen als gevolg van shutdown
In de Verenigde Staten werd het economische beeld in het vierde kwartaal van 2025 verstoord door de langste federale shutdown in de geschiedenis van het land. De senaat werd het niet eens over de begroting. Door deze shutdown liep de publicatie van belangrijke macro-economische indicatoren vertraging op. Hierdoor ontstond tijdelijk minder zicht op de actuele stand van de economie, wat bijdroeg aan voorzichtigheid op de financiële markten. Uiteindelijk groeide de economie in het derde kwartaal dus sterk boven verwachting en ging men met een goed gevoel de feestdagen tegemoet. De arbeidsmarkt bleek veerkrachtig, terwijl de inflatiedruk geleidelijk verder afnam. Het feit dat de regering gedeeltelijk bepaalde wanneer en welke cijfers gepubliceerd werden zorgde wel voor wat onrust op financiële markten en voedde twijfels over de onafhankelijkheid van de cijfers.
Federal Reserve zwicht en verlaagt twee keer
De Federal Reserve opereert steeds meer in een beleidsomgeving waarin economische en politieke belangen verstrengeld lijken te raken. In oktober besloot de Fed tot een renteverlaging, met als officiële motivatie het voorkomen van een onnodige afremming van de economie. Deze stap kan echter niet los worden gezien van de toenemende druk vanuit het Witte Huis. President Trump benadrukt consequent het belang van economische groei, concurrentiepositie van Amerikaanse bedrijven en beheersbare financieringskosten voor de federale overheid. Niet in de laatste plaats om de aandacht weg te houden van de negatieve impact van zijn geliefde importtarieven.
In december volgde ondanks alle onzekerheid toch een tweede renteverlaging. De Fed benadrukte daarbij dat de dalende inflatie ruimte bood voor verdere versoepeling, maar gaf tegelijk aan dat het beleid afhankelijk blijft van de ontwikkeling van inflatie en werkgelegenheid, zeker nu de achterstanden in economische data geleidelijk worden ingelopen. Toch werd door beleggers vooral gekeken naar de wisselwerking tussen het Fed-beleid en de koers van de Amerikaanse regering.
De positie van Fed-voorzitter Jerome Powell speelt hierbij een belangrijke rol. Powells termijn zal in de loop van 2026 eindigen. Daarbij heeft president Trump al duidelijk te kennen gegeven dat hij Powell niet zal herbenoemen en dat er een voorzitter komt die ‘gelooft in fors lagere rentes’. Dit betekent dat de toekomstige samenstelling van het Fed-bestuur nog verder zal aansluiten bij de economische prioriteiten van zijn regering. De onafhankelijkheid van de Fed blijft hiermee onder een vergrootglas liggen en de vraag hoe beleidscontinuïteit, groeiambities en financiële stabiliteit in de komende jaren met elkaar in balans worden gebracht neemt toe.
Europa blijft achter en Franse regering wankelt opnieuw
De Europese economie bleef opnieuw achter bij die van de Verenigde Staten. De groei en het vertrouwen werden vooral gedrukt door politieke onzekerheid en structurele knelpunten op het gebied van defensie en energie. Tegelijkertijd nam de inflatiedruk verder af, waardoor het monetaire beleid minder nadrukkelijk op de voorgrond stond.
In Frankrijk blijft de politieke situatie onrustig. Hervormingen op het gebied van pensioenen, arbeidsmarkt en overheidsfinanciën stuitten op brede weerstand binnen het parlement. Dit leidde in oktober tot twee moties van wantrouwen die de regering van premier Sébastien Lecornu ternauwernood overleefde. Het begrotingstekort blijft hoog en financiële markten reageerden met oplopende rentes op Franse staatsobligaties door een hogere kredietopslag te eisen. Daarmee nam de spanning op de obligatiemarkten toe, al bleef het vertrouwen groot dat de Europese Centrale Bank in geval van ernstige onrust adequaat zal ingrijpen.
In Duitsland was duidelijk een ander beeld zichtbaar. Daar werd in het vierde kwartaal verder gebouwd aan een omvangrijk investeringsprogramma, met extra uitgaven voor infrastructuur, defensie en de energietransitie. Investeringen in spoorwegen, digitale netwerken en energievoorziening boden steun aan de economie.
De Europese Centrale Bank zorgde in deze omgeving voor rust. De inflatie in de eurozone beweegt zich rond de doelstelling van 2% en lijkt daarmee onder controle. De ECB liet de beleidsrente in december voor de vierde maal op rij ongewijzigd. Dit betekent dat het huidige renteniveau van 2% passend wordt geacht; hoog genoeg om inflatierisico’s te beperken, maar zonder de economie verder onder druk te zetten.
Correctie op crypto-markten en goud stijgt door
Buiten de traditionele markten trok de cryptomarkt de aandacht. Na stijgingen eerder in het jaar en een all-time high begin oktober voor Bitcoin leek men zich op te maken voor een sterk slot van 2025. Er volgde in de loop van het vierde kwartaal echter een scherpe correctie, waarbij Bitcoin fors in waarde daalde. Deze beweging benadrukt de gevoeligheid van cryptovaluta voor sentiment en liquiditeitscondities. Bitcoin is hiermee nog zeker geen zogeheten safe haven, een rol die het door velen in op de toekomst wel toegedicht krijgt.
Deze rol is nog steeds weggelegd voor goud. De prijs van goud steeg ook in vierde kwartaal weer naar nieuwe recordhoogten en sloot het jaar af met een rendement van meer dan 60%, gemeten in dollars. Beleggers houden vast aan het edelmetaal als zekerheid en werden daar dit jaar wederom voor beloond.
De achtbaan 2025
Terugkijkend op 2025 ontstaat het beeld van een jaar waarin de economische groei overeind bleef, ondanks dat de eerste helft van het jaar werd gekenmerkt door onzekerheid over inflatie, rente en geopolitiek. Het aantal schokken is niet meer op één hand te tellen en velen vergelijken 2025 met een achtbaan waarbij het karretje voorlopig gelukkig op de rails is gebleven.
In het voorjaar werden op Liberation Day nieuwe handelsmaatregelen en importtarieven aangekondigd door president Trump. Vooral Chinese goederen en strategische sectoren werden geraakt. Markten reageerden eerst nerveus en beurskoersen kelderden, uit vrees voor hogere inflatie, verstoringen in toeleveringsketens en een rem op de wereldhandel. In de loop van het jaar bleek de directe economische impact van de tarieven beperkter dan vooraf gevreesd. Bedrijven pasten zich aan door productie te verplaatsen, voorraden aan te leggen of nieuwe afzetmarkten te zoeken. Daarmee verschoof het karakter van de handelsspanningen; van een acute schok naar een structureel onderdeel van het economische landschap.
Tegelijkertijd ontwikkelde zich een krachtige tegenbeweging op de beurs. Investeringen in kunstmatige intelligentie namen in hoog tempo toe. Grote technologiebedrijven verhoogden hun kapitaaluitgaven aan datacenters, halfgeleiders en AI-infrastructuur. Deze investeringsgolf bood een belangrijke impuls aan de economische activiteit, vooral in de Verenigde Staten en delen van Azië.
Op de financiële markten vertaalde dit zich in sterke prestaties van technologie- en AI-gerelateerde aandelen. Het overgrote deel van het wereldwijde aandelenrendement in 2025 komt uit deze hoek. Tegelijkertijd namen de zorgen over hoge waarderingen en concentratierisico’s toe, wat later in het jaar zichtbaar werd in perioden van verhoogde volatiliteit.
Vooruitblik 2026
Voor 2026 wordt wederom een gematigd groeitempo verwacht. Investeringen in technologie, infrastructuur en defensie blijven de belangrijkste steunpilaren.
De geopolitieke ontwikkelingen zullen naar verwachting een hoofdrol blijven spelen. De wereld beweegt verder richting een speelveld met meerdere machtsblokken. De strategische concurrentie tussen de Verenigde Staten en China blijft centraal staan, vooral op het gebied van technologie, grondstoffen en handel. Een volledige escalatie van de sluimerende handelsoorlog ligt niet in de lijn der verwachtingen, maar tijdelijke schokken zullen onvermijdelijk zijn.
In de Verenigde Staten lijkt de groei in 2026 iets te vertragen, maar in het basisscenario van de meeste economen blijft een recessie uit. Verder zorgt de verrassende groei van de Verenigde Staten over het derde kwartaal voor meer optimisme, al werd dit pas bekend toen alle beheerders hun voorspellingen al hadden gepubliceerd. Grote investeringen in AI en defensie ondersteunen de bedrijvigheid. Tegelijkertijd blijft de consumptieve bestedingsruimte ongelijk verdeeld, de rijken worden steeds rijker en het is de vraag hoelang de middenklasse de economie draaiende kan blijven houden op het huidige niveau.
Europa staat wederom voor een complex jaar. Niet in de laatste plaats omdat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland op het eigen continent plaatsvindt. Hogere investeringen in defensie en infrastructuur bieden kansen, maar structurele groeibeperkingen, demografische trends en begrotingsproblemen drukken op het potentieel. In China en andere opkomende markten ligt de nadruk op interne herstructurering en technologische zelfredzaamheid. Veel vermogensbeheerders zien hier echter veel kansen voor groei de komende periode, ook door de relatief zwakke dollar.
Aandelen
Cijferseizoen en AI-zorgen sturen de markt
Het vierde kwartaal van 2025 werd voor aandelenmarkten in belangrijke mate bepaald door het cijferseizoen en de onzekerheid over het verdere verloop van het monetaire beleid in de Verenigde Staten. Dit laatste viel uiteindelijk mee daar de Fed toch ‘gewoon’ haar beleidsrente verlaagde.
Veel beursgenoteerde ondernemingen publiceerden resultaten over het derde kwartaal die beter waren dan vooraf werd verwacht. Vooral in de Verenigde Staten wisten bedrijven de winstverwachtingen waar te maken en in veel gevallen zelfs te overtreffen. Dit zorgde in het eerste deel van het kwartaal voor stijgende beurskoersen en een toenemend vertrouwen onder beleggers.
Die positieve impuls bleek echter van korte duur. Naarmate het kwartaal vorderde nam de volatiliteit toe en draaide het sentiment. Beleggers richtten zich nadrukkelijk op de hoge waarderingen binnen de technologiesector, in het bijzonder bij ondernemingen die profiteren van de snelle opkomst van AI. Zij vroegen zich af of de gigantische investeringen die worden gedaan door met name de zogeheten hyperscalers als Google, Nvidia en Meta wel terug te verdienen zijn. De vergelijking met de internetbubbel rond het jaar 2000 is veel gemaakt. Belangrijk verschil is hierbij dat de huidige investeringen worden gedaan door behaalde winsten te herinvesteren en (nog) niet massaal met vreemd vermogen.
De koerscorrectie bij Oracle was illustratief voor deze omslag. Ondanks degelijke cijfers en aanhoudende groei binnen cloud- en AI-gerelateerde activiteiten kreeg het aandeel te maken met een scherpe terugval. Hierbij zag men uiteindelijk ongeveer 30% van de beurswaarde verdampen. Margedruk en zeer hoge verwachtingen, die al grotendeels in de koers waren verwerkt, leidden tot een snelle herwaardering. Deze beweging wordt door beleggers gezien als een teken dat binnen de technologiesector een fase van grotere selectiviteit is aangebroken.
Terugblik 2025
De wereldwijde aandelenmarkt liet over 2025 opnieuw een solide jaarrendement zien van bijna 8%, in euro’s gemeten. Amerikaanse aandelen liepen in het begin van het jaar voorop wat betreft rendementen, gedragen door de technologiesector en de AI-hausse. Uiteindelijk heeft Europa deze achterstand helemaal ingelopen. Dit effect werd verder versterkt door een flinke verzwakking van de dollar. Over heel 2025 gezien verloor de dollar meer dan 11% van haar waarde ten opzichte van de euro en bleef er op de Amerikaanse beurs dus nog ongeveer 4% over voor Europese beleggers.
Europa presteerde voor het eerst sinds lange tijd een stuk beter dan Amerika. De Europese marktindex kwam uit op een jaarrendement van bijna 18%. Positieve bijdragen kwamen vooral uit sectoren als defensie, energie en infrastructuur, die profiteerden van hogere investeringen en geopolitieke ontwikkelingen. Maar ook bankaandelen stegen fors in koers, nu het verschil tussen de korte en de lange rente flink opliep en risico’s van een bankencrisis lager worden ingeschat.
Opkomende markten lieten een gemengd beeld zien, maar herstelden duidelijk in de tweede helft van het jaar. Over het geheel genomen lagen de rendementen in deze regio rond de 17%. Met name Aziatische beurzen profiteerden van herstel in de technologie- en halfgeleidersector, nadat de zorgen over de directe impact van handelsspanningen afnamen.
Vooruitblik 2026
Voor 2026 blijven de vooruitzichten gematigd positief. Winstgroei blijft belangrijk, maar hoge waarderingen maken markten gevoeliger voor teleurstellingen. De algemene consensus is dat selectiviteit, spreiding en focus op kwaliteit belangrijker worden dan brede marktstijgingen. Dat houdt in dat vermogensbeheerders verwachten dat actief beheer beter zal renderen dan passief, al zit er natuurlijk een flinke dosis eigenbelang in deze voorspelling.
Obligaties
Inflatie en rentes stabiliseren
In het vierde kwartaal van 2025 zette de consolidatie op de obligatiemarkten verder door. Inflatiecijfers verrasten minder en de verwachtingen rondom het monetaire beleid werden iets voorspelbaarder. Met name in de Verenigde Staten speelde dit een belangrijke rol. De Federal Reserve had in de loop van het jaar meerdere renteverlagingen doorgevoerd, maar benadrukte tegelijkertijd een data gedreven en voorzichtige benadering. Hierdoor nam de onzekerheid over het tempo en de omvang van verdere beleidsstappen af. Dit zorgde ervoor dat obligatiemarkten beter in balans kwamen, met minder scherpe rentebewegingen dan eerder in het jaar.
Staatsobligaties van landen met een hoge kredietwaardigheid bleven relatief stabiel. De rentes op deze leningen bewogen beperkt, waardoor koersschommelingen klein bleven. In de eurozone werd het onderscheid tussen financieel gezonde landen en landen met zwakkere overheidsfinanciën duidelijk zichtbaar. Begrotingszorgen in bijvoorbeeld Frankrijk leidden tot oplopende risicopremies, terwijl beleggers bij meer solide landen de voorkeur bleven geven aan veiligheid en liquiditeit.
In de Verenigde Staten reageerden staatsobligaties nauwelijks op de renteverlagingen door de Federal Reserve. Met name op langere looptijden bleven de bewegingen beperkt, wat erop wees dat de markt ervan uitgaat dat de piek in de rente achter ons ligt, maar dat een snelle daling ook niet evident is. De rentecurve bleef daardoor relatief vlak, wat duidt op een evenwicht tussen afnemende inflatiedruk en aanhoudende economische veerkracht.
Bedrijfsobligaties profiteerden het meest van het verbeterde sentiment. Door de afgenomen onzekerheid over inflatie en rente namen risicopremies verder af, wat resulteerde in bescheiden, maar positieve rendementen. Vooral obligaties van bedrijven met sterke balansen en voorspelbare kasstromen waren in trek.
Terugblik 2025
Over heel 2025 bezien stond het obligatiejaar in het teken van normalisatie na de uitzonderlijke rentebewegingen van voorgaande jaren. Na een volatiele start, waarin hardnekkige inflatie en onzekerheid over het rentepad domineerden, kwam gaandeweg meer rust in de markten. Centrale banken bereikten in de loop van het jaar een omslagpunt, waarbij de focus verschoof van het bestrijden van inflatie naar het bewaken van economische stabiliteit.
Bedrijfsobligaties deden het over 2025 gemiddeld beter dan staatsobligaties. De combinatie van aantrekkelijke rentes en geleidelijk afnemende risicopremies leidden tot stijgende koersen, vooral voor zogeheten investment-grade obligaties. High-yield obligaties presteerden wisselvalliger, maar profiteerden in de tweede helft van het jaar ook van het verbeterde risicosentiment.
Vooruitblik 2026
Vooruitkijkend naar 2026 blijft het verwachte rendement op obligaties beperkt, maar het risico op extreme renteverhogingen is aanzienlijk kleiner dan in de afgelopen jaren. Staatsobligaties behouden daarmee hun functie als buffer in perioden van marktstress, zeker gezien de geopolitieke onzekerheid en politieke spanningen.
Tegelijkertijd liggen er kansen bij zorgvuldig geselecteerde bedrijfsobligaties en schuldpapier uit opkomende markten, waar de vergoeding voor het gelopen risico aantrekkelijker is. De verschillen binnen de obligatiemarkten blijven echter groot. Landen en bedrijven met oplopende schulden en beperkte begrotingsruimte blijven kwetsbaar voor rentebewegingen en sentimentomslagen.
Het bovenstaande vormt een samenvatting van de visies van diverse vermogensbeheerders op de macro-economie en de financiële markten. De inhoud is bedoeld ter algemene informatie en reflecteert de standpunten van de betreffende vermogensbeheerders op het moment van publicatie. Deze visies zijn niet gegarandeerd correct of volledig en kunnen onderhevig zijn aan verandering. Dit document vormt geen beleggingsadvies en aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
